Case 1

Nội dung trong sách Ca lâm sàng Hình ảnh học bụng chậu, BS Đoàn Thị Hiếu Đức dịch từ bản gốc Case Studies in Abdominal and Pelvic Imaging do nhà xuất bản Springer phát hành năm 2011.

ca lam sang hinh anh hoc bung chau cover

Ca lâm sàng

Nam, 78 tuổi, không có phẩu thuật bụng trước đó, nay đau bụng cấp vùng giữa bụng, ói. Khám có chướng bụng và nghe âm thanh các quai ruột tăng động. Không sờ thấy khối thoát vị. XQ bụng thấy các quai ruột non giãn, phù hợp với tắc ruột non, nhưng không thấy nguyên nhân.

Hình MDCT bụng chậu (Hình 1: cắt ngang bụng trên, Hình 2: cắt ngang bụng trên – ngay dưới Hình 1 và Hình 3: cắt ngang bụng dưới)

ca-lam-sang-hinh-anh-hoc-bung-chau-ca-01-hinh-01 — Hình 1

ca-lam-sang-hinh-anh-hoc-bung-chau-ca-01-hinh-02 — Hình 2

ca-lam-sang-hinh-anh-hoc-bung-chau-ca-01-hinh-03 — Hình 3

Câu hỏi

Mũi tên ở Hình 1 là gì? Dấu hiệu này được gọi là gì?
Mũi tên chỉ hai cơ quan ở hình 2 là gì?
Mũi tên ở Hình 3 là gì? Bình luận ruột non trên Hình 3
Chẩn đoán là gì?

Trả lời

Khí trong đường mật trong gan (mũi tên Hình 4)
Túi mật (mũi tên ngắn Hình 5) và tá tràng (mũi tên dài hình 3) nằm gần bóng khí (đầu mũi tên hình 5)
Sỏi mật trong hỗng tràng (mũi tên dài hình 6) – có đậm độ cao ở viền và đậm độ khí và chất có đậm độ thấp trung tâm. Ruột non phía trên sỏi giãn (mũi tên trung bình ) và ruột phía dưới sỏi xẹp (mũi tên ngắn), sỏi mật ở vị trí chuyển tiếp và là nguyên nhân gây tắc ruột.
Tắc ruột do sỏi mật

ca-lam-sang-hinh-anh-hoc-bung-chau-ca-01-hinh-04 — Hình 4

ca-lam-sang-hinh-anh-hoc-bung-chau-ca-01-hinh-05 — Hình 5

ca-lam-sang-hinh-anh-hoc-bung-chau-ca-01-hinh-06 — Hình 6

Tắc ruột do sỏi mật là biến chứng hiếm gặp của bệnh lý sỏi mật, chiếm khoảng 1-4% nguyên nhân gây tắc ruột.

Sỏi từ túi mật vào tá tràng gây dò mật-ruột. Dò túi mật-ruột xảy ra ít hơn, chiếm khoảng 1% bệnh nhân có sỏi mật. Sỏi mật vào ruột non, có thể nghẽn lại, gây tắc ruột. Thường tắc ở đoạn xa hỗng tràng, nhưng có thể xảy ra ở bất kì vị trí nào.

Có chỉ định phẩu thuật lấy sỏi. Mở ruột lấy sỏi là kĩ thuật thường dùng, kết hợp với cắt túi mật và cắt đường dò dành cho một số ca chọn lọc. Biểu hiện lâm sàng phụ thuộc vào vị trí tắc và thường gồm đau bụng, buồn nôn và nôn. XQ bụng có khí trong đường mật, giãn ruột non, thỉnh thoảng có sỏi mật, tuy nhiên, MDCT nhạy hơn, và vì vậy, là phương tiện hình ảnh được lựa chọn.

Điểm mấu chốt