Bệnh lý ruột non ít gặp, khó chẩn đoán do giải phẫu ruột phức tạp. Các tổn thương biểu hiện tinh vi, khó chẩn đoán đối với các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại và cổ điển. Kỹ thuật chụp lưu thông ruột non hiện nay vẫn được dùng khá phổ biến, ngay cả ở các nước có kỹ thuật y học tiên tiến.

Bài này đề ra cách tiếp cận theo sơ đồ, các bước chẩn đoán hình ảnh theo dõi và đánh giá các bệnh nhân tắc ruột non dựa trên đánh giá y văn và phương pháp tiếp cận hiện hành. Các tác giả cũng miêu tả, minh họa những dấu hiệu chẩn đoán hình ảnh quan trọng của các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác nhau được sử dụng để chẩn đoán tắc ruột; miêu tả mức độ nặng của tắc ruột, vị trí, nguyên nhân, và tình trạng đơn giản hay biến chứng của tắc ruột non.

Bài tổng hợp diễn tả việc đánh giá phim X quang bụng và các mẫu hình khí, phân bố khí trong ổ bụng, phân nhóm vị trí khí ở trong hoặc ngoài tạng rỗng. Các tác giả sẽ (a) minh họa một loạt mức độ chẩn đoán từ phim X quang để từ đó hướng dẫn quản lý tiếp theo, đặc biệt sử dụng đúng lúc và hợp lý siêu âm và cắt lớp vi tính, (b) bàn luận các vấn đề lâm sàng thường gặp đối với phim X quang bụng, (c) diễn tả vai trò của các kỹ thuật tiên tiến hơn.

Xoắn đường tiêu hóa, một nguyên nhân quan trọng trên lâm sàng của đau bụng cấp hoặc tái phát. X quang quy ước, soi trên màn hình và CT là các phương pháp hình ảnh thường được sử dụng để chẩn đoán. Cần phải chẩn đoán kịp thời để tránh những biến chứng đe dọa tính mạng như thiếu máu và nhồi máu ruột. Vì vậy, các bác sĩ cần biết về các biểu hiện hình ảnh khác nhau của xoắn đường tiêu hóa.

Xuất huyết ổ bụng tự phát là sự hiện diện của xuất huyết trong ổ bụng do nguyên nhân không chấn thương và không do thầy thuốc gây ra. Bài này điểm lại các nguyên nhân thường gặp nhất của xuất huyết ổ bụng tự phát và các dấu hiệu CT quan trọng cho chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Thủng ruột non là bệnh lý cấp cứu, để chẩn đoán không phải bằng lâm sàng mà bằng CT, đây là khảo sát hình ảnh thông thường để chẩn đoán bệnh lý bụng cấp. Đặc điểm CT trực tiếp gợi ý thủng là khí và thuốc cản quang đường uống ngoài lòng ruột, thường kèm theo các dấu hiệu phụ của bệnh lý ruột non. Bài này đưa ra các dấu hiệu CT của thủng ruột non do nhiều bệnh cảnh lâm sàng khác nhau.

Viêm ruột thừa có thể khó chẩn đoán trên lâm sàng. Tỉ lệ cắt ruột thừa âm tính khoảng 20% xưa nay đã được chấp nhận vì hậu quả thủng ruột thừa có thể gây chết người. Hình ảnh cắt ngang ngày càng được dùng để khảo sát người lớn nghi viêm ruột thừa. Bài này đưa ra hình ảnh ruột thừa bình thường trên CT và hình ảnh viêm, u bao gồm viêm ruột thừa, bệnh Crohn, nhiễm trùng, các u lành và ác tính.

Bản dịch phần II Key CT Findings của sách CT of the Acute Abdomen đề cập đến 32 dấu hiệu trên CT bụng với các đặc điểm hình ảnh, giải thích cơ chế tạo nên hình ảnh và nguyên nhân của dấu hiệu đó. Đây là các dấu hiệu gợi ý chẩn đoán, chẩn đoán phân biệt trên CT bụng và rất hữu ích trong thực hành lâm sàng.

Tài liệu khóa học Siêu âm tổng quát tại Trung tâm Y khoa Medic HCM (Hòa Hảo) do Medic phối hợp Trường Đại học Y Phạm Ngọc Thạch tổ chức. Nội dung bao gồm siêu âm bụng, siêu âm sản phụ khoa cơ bản, siêu âm Doppler cơ bản, siêu âm tim cơ bản, siêu âm tuyến vú, tuyến giáp.

Bài giảng "Siêu âm ống tiêu hóa tiếp cận thực hành" của BS CKII Lê Thanh Toàn, Phó khoa Siêu âm - Thăm dò chức năng BV Chợ Rẫy, trình bày trong Khóa học siêu âm tổng quát của Bệnh viện Chợ Rẫy năm 2018.